Rugpijn, schouderklachten, spanning in de hals,… Steeds meer werknemers hebben last van musculoskeletale aandoeningen (MSA). Sinds 2024 is de werkgever wettelijk verplicht om actie te ondernemen om deze risico's te voorkomen. Maar wat zegt de codex over welzijn op het werk precies en hoe pakt je dat aan?
Een fenomeen dat sterk in opmars is
De Europese studies die sinds 2024 gevoerd werden zijn unaniem: 8 werknemers op 10 geven aan last te hebben gehad van musculoskeletale aandoeningen in het afgelopen jaar. De rug, de nek en de schouders zijn de meest getroffen lichaamsgedeelten.
De gevolgen reiken veel verder dan het individuele niveau. Vandaag houdt meer dan een derde van de langdurige afwezigheden verband met musculoskeletale aandoeningen (MSA). Voor de onderneming betekent dit een verlies aan werkkwaliteit, meer personeelsverloop en een afname van de productiviteit. Voor de werknemer betekent het fysiek en soms mentaal lijden.
Een wettelijke verplichting sedert 2024
Om een antwoord te bieden op dit gegeven heeft de Belgische wetgever in 2024 wijzigingen aangebracht in de codex over welzijn op het werk. Voor het eerst werd een wettelijke definitie van ergonomie en musculoskeletale aandoeningen in de codex opgenomen. Daarnaast werden er ook concrete verplichtingen voor de werkgever ingevoerd. Alle ondernemingen, ongeacht hun omvang, vallen hieronder.
De werkgever moet voortaan een globale aanpak hanteren, met een tweeledige benadering:
- Maatregelen m.b.t. de werkposten en -situaties, en dit al vanaf de ontwerpfase
- Maatregelen m.b.t. het opleiden en informeren van werknemers
De risico’s analyseren en de werkposten aanpassen
Concreet moet de werkgever vanaf de inrichting van de werkposten rekening houden met ergonomie en erover waken dat het werk is aangepast aan de lichamelijke capaciteiten van de werknemer.
Dit gebeurt door een analyse van de musculoskeletale risico's, gevolgd door het nemen van de gepaste preventiemaatregelen. De resultaten moeten geïntegreerd worden in het globaal preventieplan en, indien van toepassing, in het jaarlijks actieplan.
Deze analyse ligt niet vast in de tijd. De werkgever moet tenminste één keer per jaar de preventiemaatregelen evalueren, en verder eveneens bij elke belangrijke aanpassing van de arbeidsorganisatie: overgang naar telewerk, vervangen van bureaucomputers door draagbare modellen, veranderingen in processen, herhaalde afwezigheden vanwege MSA, etc.
Werknemers opleiden en informeren
Het opleidingsluik wordt expliciet voorzien in artikel VIII.1-5 van de Codex over welzijn op het werk. De werkgever moet erover waken dat de leden van het comité voor preventie en bescherming op het werk, alsook de werknemers, de nodige info ontvangen over de musculoskeletale risico's en een gepaste opleiding krijgen.
Deze opleiding moet op zijn minst volgende gegevens behandelen:
- De aard van de musculoskeletale risico's en hun factoren (biomechanische of andere), alsook de potentiële gevolgen voor de gezondheid
- De gepaste preventiemaatregelen en werkmethodes (instelling van ergonomisch materiaal, goede houdingen, sensibilisering rond regelmatig bewegen)
- De rol van de hiërarchische lijn in de toepassing en de opvolging van de preventiemaatregelen
- Het gezondheidstoezicht.
Een opleidingsaanbod op maat van elke sector
Een algemene opleiding rond MSA heeft weinig impact als zij geen rekening houdt met de concrete realiteit op het terrein. Het aanbod van băo academy rond de preventie MSA is dan ook gestructureerd per sector (bouw, zorg, schoonmaak, etc.) en per doelpubliek.
Wij bieden 3 opleidingsniveaus aan, volgens doelgroep:
- Een sensibilisering van een halve dag, gericht op werknemers
- Een opleiding van een hele dag, voor een intermediair publiek
- Een driedaagse opleiding, voor interne opleiders, vanuit een train the trainer-aanpak.
De pedagogische aanpak van băo academy is gebaseerd op de actieve participatie van werknemers. De deelnemers worden uitgenodigd om hun eigen werksituaties en concrete moeilijkheden naar voren te brengen, waardoor de opleiders de inhoud kunnen aanpassen en direct toepasbare verbeteringspistes kunnen voorstellen.
Băo academy begeleidt jou
Bij băo academy helpen we ondernemingen aan hun wettelijke verplichtingen rond de preventie van MSA te voldoen, met opleidingen aangepast aan uw sector en uw doelgroep.
Contacteer ons om ons je behoeften te leren kennen: info@baoacademy.be of 02 289 68 25.
