Kritieke incidenten: de juiste reflexen aannemen voor je eigen veiligheid en die van anderen

Deze opleiding helpt je te begrijpen wat er in jouw hoofd en in de hoofden van anderen omgaat tijdens een crisis. Je ontdekt hoe emoties, stress en communicatie individuele en collectieve reacties beïnvloeden en vooral hoe je de controle en cohesie kan herwinnen wanneer de situatie gespannen raakt.

Aan de hand van gesprekken, uitleg en eenvoudige tools leer je hoe je jezelf beter kan beschermen, je collega’s kan ondersteunen en een actieve rol kan spelen bij het beheersen van een kritiek incident.

Het doel? Je in staat stellen om kalm, solidair en efficiënt te reageren, terwijl het vertrouwen en de veiligheid in je werkomgeving worden versterkt.

Aan het einde van de opleiding zijn de deelnemers in staat om:

De psychosociale factoren te identificeren die individuele en collectieve reacties tijdens een kritiek incident beïnvloeden

• De effecten van stress, angst of verrassing op je eigen gedrag en dat van anderen herkennen
• Begrijpen hoe emoties een situatie kunnen versterken of kalmeren
• Tekenen van spanning of desorganisatie binnen een team herkennen

De psychologische gevolgen te begrijpen van een kritiek incident op jezelf en het team

• Normale reacties identificeren na een schok (vermoeidheid, prikkelbaarheid, terugtrekking, schuldgevoel, enz.)
• Zich bewust zijn van de mogelijke gevolgen voor de cohesie, het vertrouwen en de veiligheid op het werk
• Weten wanneer en hoe je om steun moet vragen (collega’s, management, preventiedienst, enz.)

Een constructieve en geruststellende houding aan te nemen in gespannen situaties

• Een kalme en respectvolle houding behouden, zelfs onder druk
• Veiligheidsinstructies toepassen en samenwerken met collega’s stimuleren
• Helpen bij het creëren van een klimaat van steun en vertrouwen binnen de groep

De juiste communicatietechnieken aan te leren om gepast te reageren

• Duidelijke, feitelijke en kalmerende communicatie gebruiken tijdens een incident
• Actief luisteren naar collega’s en herformuleren om misverstanden te voorkomen
• Jezelf assertief en zonder oordeel uitdrukken om emotionele escalatie te beperken

De emotionele en relationele dynamiek van een kritiek incident te begrijpen en te analyseren

• De dominante emoties in de groep na een moeilijke gebeurtenis begrijpen
• De reacties van iedereen observeren zonder overhaaste conclusies te trekken
• Je eigen houding aanpassen om het team te helpen kalmeren

Te helpen bij het opzetten van een efficiënte en samenhangende collectieve respons

• Bijdragen aan het toepassen van de interne procedures in geval van een incident
• Samenwerken met managers en collega’s om de veiligheid van de locatie en de bewoners te waarborgen
• Nuttige informatie delen zonder paniek of geruchten te verspreiden

Bij te dragen aan een terugkeer naar de normaliteit en een heropbouw van de werkomgeving

• Deelnemen aan een collectieve debriefing of een teamgesprek na het incident
• Eventuele ondersteunings- of aanpassingsbehoeften identificeren in de dagen die volgen
• Solidariteit, vertrouwen en de preventie van recidive aanmoedigen

Deze opleiding is bedoeld voor werknemers.

De uitdagingen begrijpen van een kritiek incident op het werk

• Wat is een kritiek incident? Concrete voorbeelden uit het dagelijkse werkleven
• Waarom raken deze situaties ons zo?
• Het belang van ieders rol bij het omgaan met een onvoorziene gebeurtenis
• Ervaringen delen: hoe iedereen reageert als het onverwachte gebeurt

Menselijke en psychosociale reacties op een incident

• Normale reacties op stress, angst en onzekerheid
• Collectieve emoties begrijpen: besmetting, paniek, wederzijdse hulp, terugtrekking
• De verschillende emotionele fasen na een schok identificeren (impact, assimilatie, herstel)
• Mogelijke gevolgen voor jezelf en de groep

De psychologische en organisatorische gevolgen van een incident begrijpen

• Onmiddellijke effecten: schok, verwarring, sterke emoties
• Uitgestelde effecten: vermoeidheid, stress, relationele spanningen, verlies van houvast
• Impact op het team: verminderde motivatie, verminderd zelfvertrouwen, verstoorde werkomgeving
• Waarom en hoe communicatie tussen collega’s gevoelens van veiligheid beïnvloedt

Weten hoe te reageren in het moment: reflexen en behulpzame houdingen

• Hoe kalm en helder te blijven in een gespannen situatie
• De juiste reflexen: luisteren, alert zijn, samenwerken, veilig stellen
• Woorden die kalmeren en woorden die je moet vermijden: communiceren zonder spanning te versterken
• Je eigen veiligheid en die van anderen beschermen en tegelijkertijd solidariteit tonen

Na het incident: samen ondersteunen en heropbouwen

• De belangrijkste fasen na een moeilijke gebeurtenis:
  • Onmiddellijk: in veiligheid brengen, praten, erkennen wat er is gebeurd
  • Korte termijn: elkaar informeren, gesprekken en wederzijdse ondersteuning
  • Middellange termijn: letten op jezelf en anderen, om hulp vragen indien nodig
• De rol van het team in het herstel: ondersteuning, luisteren, samenhang

Afsluiting en praktische toepassing

• Samenvatten wat er geleerd is en ervaringen delen
• Een persoonlijk actieplan opstellen om in de toekomst beter te kunnen reageren

De opleiding wordt gegeven door een preventieadviseur in psychosociale aspecten van Cohezio.

Onze lesmethode is actief en maakt gebruik van de ervaring van de deelnemers.

Onze didactische methoden zijn in lijn met de principes van de andragogie (volwassenopleiding):

• De opleiding moet zinvol zijn en inspelen op een behoefte.
• De toepassing in de praktijk tijdens het leren is een motiverende factor.
• De aanpak mag niet te schools zijn en de sfeer moet ontspannen zijn.
• De verscheidenheid aan benaderingen is belangrijk om in te spelen op verschillende leermethoden.
• De uitwisseling tussen deelnemers is van fundamenteel belang, omdat we ook leren van anderen.

De didactische aanpak die we voor deze sensibilisering hanteren is gebaseerd op een pedagogie die vooral participatief en collaboratief is.

Tijdens de sensibilisering stelt de lesmethode deelnemers in staat om te zien of hun huidige werkwijzen relevant zijn of niet, en om vervolgens concrete manieren te vinden om ze te verbeteren. De didactische aanpak bestaat er vooral uit de deelnemers in staat te stellen verbeterpunten te identificeren die passen bij hun context, in plaats van principes en werkwijzen te onderwijzen die relevant kunnen zijn, maar erg ingewikkeld om toe te passen omdat ze in strijd zijn met het referentiekader van sommigen. Het resultaat is een actieplan waar de deelnemers zich aan kunnen houden, omdat ze de toegevoegde waarde hebben begrepen van de goede praktijken die worden geïnitieerd en geïmplementeerd, terwijl ze zichzelf kunnen blijven. Dit gebeurt door middel van collectieve reflectie op concrete voorbeelden en discussie- of vraag-en-antwoordsessies.