Een inclusieve hiërarchische lijn: discriminatie herkennen, voorkomen en ermee omgaan

In 2023 werd de antidiscriminatiewetgeving versterkt, wat het groeiende belang van deze kwesties op de werkplek onderstreept. Het doel van deze wijziging is om slachtoffers beter te beschermen, de verantwoordelijkheden van werkgevers te verduidelijken en iedereen aan te moedigen een meer inclusieve houding aan te nemen.

Het gaat niet alleen om het naleven van de wet: het gaat om het opbouwen van een werkomgeving waarin iedereen echt zijn plek heeft, ongeacht afkomst, geslacht, leeftijd, seksuele geaardheid, geloof of gezondheidstoestand.

Als lid van het de hiërarchische lijn speel je een sleutelrol in het creëren van een werkomgeving die respectvol en rechtvaardig is en voldoet aan de wetgeving. Discriminatie – of ze nu al dan niet opzettelijk is – verzwakt de cohesie, ondermijnt het vertrouwen en kan de organisatie aansprakelijk stellen.

Het doel van deze opleiding is om je te helpen je wettelijke verplichtingen te begrijpen, mogelijk discriminerend gedrag of discriminerende praktijken te herkennen en weloverwogen en gepast actie te ondernemen.
Aan de hand van casestudy’s en discussies leer je hoe je risicosituaties kan voorkomen, een voorbeeldige managementhouding kan aannemen en diversiteit en inclusie in je dagelijkse beheer kan verankeren.

Naast het wettelijke kader stelt deze opleiding je in staat een teamcultuur te versterken gebaseerd op respect, vertrouwen en wederzijdse erkenning, krachtige hefbomen voor welzijn en collectieve prestaties.

De grondslagen en het wettelijk kader van non-discriminatie op het werk begrijpen

• De belangrijkste onderdelen van de Belgische wetgeving kennen: de antidiscriminatiewetten, de genderwet en de Codex over het welzijn op het werk
• De wettelijke verplichtingen en verantwoordelijkheden van de hiërarchische lijn begrijpen bij het voorkomen van en omgaan met discriminatie
• Deze verplichtingen koppelen aan de dagelijkse rol van hiërarchische lijn bij het implementeren van rechtvaardig intern beleid

De verschillende vormen van discriminatie herkennen en hun impact op de werkomgeving

• Een onderscheid maken tussen directe, indirecte, opzettelijke en onopzettelijke discriminatie
• De criteria kennen die door de wetgeving worden beschermd (afkomst, geslacht, leeftijd, handicap, seksuele geaardheid, geloof, enz.)
• De psychosociale en organisatorische gevolgen van discriminerend gedrag begrijpen

Optreden als hiërarchische lijn om risicosituaties te voorkomen en te beheersen

• Discriminerende signalen en gedrag in je team herkennen
• Een rechtvaardige en voorbeeldige houding hanteren als manager om een inclusieve werkomgeving te garanderen
• Gepast en gedocumenteerd ingrijpen in risicovolle situaties, in overeenstemming met de interne procedure en de preventieadviseur

De preventie van discriminatie integreren in de organisatorische dynamiek

• Interne hefbomen identificeren (diversiteitsbeleid, HR-procedures, communicatie, opleidingen)
• Actief bijdragen aan de implementatie van een organisatiecultuur die gebaseerd is op respect, rechtvaardigheid en het waarderen van verschillen
• De eigen rol en werkwijzen als manager evalueren in het licht van het wet- en regelgevingskader en de waarden van de organisatie

Deze opleiding is bedoeld voor de leden van de hiërarchische lijn.

Inleiding en context

• De essentiële rol van de hiërarchische lijn in het voorkomen van discriminatie
• Discussie over voorstellingen: wat is discriminatie
• Menselijke, organisatorische en juridische kwesties

Het Belgische wetgevingskader begrijpen

• De drie antidiscriminatiewetten, de genderwet en de verplichtingen die voortvloeien uit de Codex over het welzijn op het werk
• Wettelijke verantwoordelijkheden en voorbeeldfunctie voor de hiërarchische lijn
• Mogelijke gevolgen voor het bedrijf en de manager bij niet-naleving

Discriminatie identificeren en herkennen

• Criteria beschermd door de wet (afkomst, geslacht, leeftijd, geaardheid, handicap, enz.)
• Directe en indirecte discriminatie, intimidatie en microagressies: de nuances begrijpen
• Casestudy’s en analyse van praktijksituaties in het veld

Handelen als lid van een verantwoordelijke hiërarchische lijn

• Een inclusieve en rechtvaardige houding aannemen als manager
• Reageren op discriminerende opmerkingen of discriminerend gedrag
• De juiste reflexen voor communicatie en conflicthantering
• Samenwerken met interne resources: preventieadviseurs, HR, enz.

Preventie verankeren in de organisatie

• Diversiteit en inclusie integreren in de dagelijkse praktijk
• Tools en concrete acties om een cultuur van respect te versterken
• Hoe je team dagelijks sensibiliseren en mobiliseren

Afsluiten en actieplan

• Samenvatting van wat er geleerd is en van de individuele engagementen.
• Een mini-actieplan voor managers ontwikkelen om een inclusieve werkomgeving te bevorderen

De opleiding wordt gegeven door preventieadviseurs in psychosociale aspecten van Cohezio.

Onze lesmethode is actief en maakt gebruik van de ervaring van de deelnemers.

Onze didactische methoden zijn in lijn met de principes van de andragogie (volwassenopleiding):

• De opleiding moet zinvol zijn en inspelen op een behoefte.
• De toepassing in de praktijk tijdens het leren is een motiverende factor.
• De aanpak mag niet te schools zijn en de sfeer moet ontspannen zijn.
• De verscheidenheid aan benaderingen is belangrijk om in te spelen op verschillende leermethoden.
• De uitwisseling tussen deelnemers is van fundamenteel belang, omdat we ook leren van anderen.

De pedagogische aanpak is gebaseerd op participatieve uitwisselingen en een samenwerkingsdynamiek.

Het doel is niet om een exhaustieve opleiding te geven, maar eerder om het bewustzijn te vergroten, reflectie te stimuleren en concrete wegen te openen voor verbetering, afgestemd op de realiteit van de deelnemers.

De trainer neemt een faciliterende houding aan en creëert tijd voor uitwisseling, het delen van ervaringen en interactie in kleine groepen. In plaats van kant-en-klare oplossingen aan te reiken, put de facilitator uit de ervaringen en vragen van de groep, in een geest van collectieve intelligentie.

De theorie, die opzettelijk licht wordt gehouden, wordt alleen gebruikt als basis voor reflectie en discussie, zonder de pretentie om één enkel model op te leggen.

Het is de bedoeling dat iedereen één of twee concrete ideeën meekrijgt om uit te proberen in zijn eigen professionele context, in plaats van een gedetailleerd actieplan dat moeilijk in praktijk te brengen is.

Op deze manier willen we mensen aanmoedigen om belangrijke boodschappen over te nemen door levendige discussies aan te moedigen en eenvoudige hulpmiddelen te bieden die snel kunnen worden gebruikt.

Deze dag is kort maar boeiend, om een positieve dynamiek op gang te brengen naar meer samenwerking.