Verslavingen onder controle: good practices en managementstrategieën

Verslavingen op het werk zijn niet alleen een individuele kwestie: ze hebben een directe invloed op het welzijn van de medewerkers, de teamdynamiek en de algemene prestaties van de organisatie. Voor leidinggevenden gaat het er niet om specialisten te vervangen, maar om risicosituaties te herkennen, verantwoordelijk te handelen en hun teams te ondersteunen met inachtneming van het wettelijk kader en het interne beleid.

Deze opleiding is ontworpen om leidinggevenden de concrete tools, methoden en richtlijnen aan te reiken om verslavingen te voorkomen, te herkennen en de betrokken medewerkers te begeleiden. U leert hoe u de risico’s van verslavingen kunt voorkomen, constructieve gesprekken kunt voeren, uw wettelijke verplichtingen begrijpt en het bedrijfsbeleid inzake preventie en begeleiding bij disfunctioneren op een coherente en doeltreffende manier kunt toepassen.

Na deelname aan deze opleiding beschikt u over concrete en operationele vaardigheden om met vertrouwen, tact en welwillendheid te handelen en tegelijkertijd de veiligheid en prestaties van uw team te verbeteren.

Na afloop van de opleiding zullen de leden van de hiërarchische lijn in staat zijn om:

Het wettelijke en reglementaire kader identificeren en begrijpen

• Het verschil te maken tussen de begrippen verslaving en co-verslaving
• De wettelijke verplichtingen en het wettelijk kader met betrekking tot verslavingen op het werk te identificeren.
• Het interne beleid van de onderneming en de bestaande procedures voor preventie en behandeling uit te leggen
• Het onderscheid maken tussen middelen en daarmee samenhangend gedrag

Risicosituaties voorkomen en opsporen

• Signalen van disfunctioneren binnen het team observeren en analyseren.
• Preventieve maatregelen nemen in overeenstemming met het interne beleid en het wettelijke kader.

Passende gesprekken voeren

• Voer constructieve en welwillende gesprekken met een betrokken medewerker.
• Assertieve communicatietechnieken en aangepaste vraagtechnieken toepassen.
• De ondersteuningsbehoeften identificeren en doorverwijzen naar interne of externe voorzieningen (arbeidsgeneeskunde, gespecialiseerde begeleiding).

Verantwoordelijk en consistent handelen

• Beslissingen nemen en maatregelen nemen met inachtneming van het wettelijk kader en het interne beleid.
• Zorgen voor een passende opvolging en de doeltreffendheid van de maatregelen binnen het team evalueren.

Deze opleiding is bedoeld voor leden van de hiërarchische lijn.

Inzicht in afhankelijkheid en co-afhankelijkheid

• Afhankelijkheid en medeafhankelijkheid definiëren
• Het bijbehorende gedrag en de relationele dynamiek identificeren

Soorten middelen en effecten op het gedrag

• Legale en illegale middelen
• Impact op cognitieve, emotionele en relationele vaardigheden
• Korte- en langetermijneffecten op het gedrag op het werk

Het verslavingsproces

• Stadia in de ontwikkeling van een verslaving
• Kwetsbaarheidsfactoren en beroepsrisico’s
• Vroege waarschuwingssignalen bij een medewerker

Gevolgen van problematisch gebruik

• Impact op de gezondheid, veiligheid en prestaties van het team
• Organisatorische en juridische gevolgen
• Effecten op de werkdynamiek en professionele relaties

Rol van de hiërarchische lijn en goede praktijken

• Observatie en detectie van risicosituaties
• Constructieve en welwillende gesprekken voeren
• Doorverwijzing naar interne en externe voorzieningen (arbeidsgeneeskunde, gespecialiseerde begeleiding)

De opleiding wordt gegeven door preventieadviseurs in psychosociale aspecten van Cohezio.

Onze lesmethoden zijn in overeenstemming met de principes van andragogie (volwassenenonderwijs):

• De opleiding moet zinvol zijn en voorzien in een behoefte.
• Praktijkgericht leren is een drijfveer voor motivatie.
• De aanpak mag niet schools zijn en de sfeer moet ontspannen zijn.
• De verscheidenheid aan benaderingen is belangrijk om tegemoet te komen aan de verschillende leermethoden.
• Uitwisselingen tussen deelnemers zijn essentieel, omdat je ook van collega’s leert.

De didactische aanpak die wij voor deze bewustmaking voorstellen, is gebaseerd op een pedagogie die bovenal participatief en collaboratief wil zijn.

Tijdens de sensibilisering kunnen de deelnemers dankzij de pedagogische aanpak vaststellen in hoeverre hun huidige praktijken relevant zijn of niet, en vervolgens concrete verbeterpunten te vinden. De didactische aanpak bestaat er in de eerste plaats in dat de deelnemers verbeterpunten kunnen identificeren die zijn aangepast aan hun context, in plaats van principes en praktijken aan te leren die weliswaar relevant zijn, maar die erg moeilijk te implementeren kunnen zijn omdat ze haaks staan op het referentiekader van sommigen. Het resultaat is een actieplan waar de deelnemers achter staan, omdat ze de toegevoegde waarde hebben ingezien van de goede praktijken die moeten worden geïnitieerd en geïmplementeerd, terwijl ze tegelijkertijd zichzelf kunnen blijven. Dit gebeurt door middel van collectieve reflecties op concrete voorbeelden en debatten of vraag-en-antwoord-sessies.

Lors de la sensibilisation, le dispositif pédagogique permet aux participants de constater en quoi leurs pratiques actuelles sont pertinentes ou non et ensuite de trouver des pistes d’amélioration concrètes. L’approche didactique consiste avant tout à permettre aux participants d’identifier des pistes d’amélioration adaptées à leur contexte plutôt que d’enseigner des principes et des pratiques, certes pertinents, mais qui peuvent être très compliqués à mettre en œuvre car ils seraient aux antipodes du cadre de référence de certains. Le résultat est d’aboutir à un plan d’actions auquel les participants adhèrent car ils auront compris la valeur ajoutée des bonnes pratiques à initier et mettre en œuvre tout en leur permettant de rester eux-mêmes. Et ce par le biais de réflexions collectives d’exemples concret et de sessions de débats ou de questions/réponses.