Sensibiliseringscyclus voor de hiërarchie over psychosociale risico’s

Omgaan met psychosociale risico’s is niet simpelweg een kwestie van kennis overbrengen: het is een proces van geleidelijke bewustwording dat tijd, consistentie en experimentatie vergt. Dit is precies wat een sensibiliseringsscyclus mogelijk maakt, ontworpen als een gestructureerd, evoluerend pad.

Kiezen voor een cyclus betekent vooral kiezen voor een aanpak op maat, waarbij elk thema – stress, burn-out, verslaving, absenteïsme, deconnectie, enz. – wordt aangepast aan de realiteit en de behoeften van het betrokken publiek. De inhoud staat niet in steen gebeiteld: deze wordt aangepast op basis van discussies, feedback en de prioriteiten die binnen de organisatie zijn vastgesteld.

Dit progressieve formaat bevordert ook de samenhang in het managementdiscours: de thema’s zijn onderling gerelateerd en verrijken elkaar, waardoor een algemeen begrip van de mechanismen van psychosociale risico’s wordt opgebouwd. Waar een enkele opleiding zorgt voor bewustwording, zorgt een cyclus voor een echte preventiecultuur, die wordt gedeeld en afgestemd op de waarden van het bedrijf.

Tot slot gaat de cyclus verder dan alleen sensibilisering: het is gericht op daadwerkelijke efficiëntie in de managementpraktijken door een diepgaand bewustzijn te ontwikkelen van de menselijke, organisatorische en emotionele dynamiek die bij psychosociale risico’s een rol speelt.

Aangezien de sensibiliseringscyclus “à la carte” wordt ontwikkeld, worden de pedagogische doelstellingen met betrekking tot elk gekozen thema uiteengezet in de initiële opleidingsfiche zelf. De belangrijkste doelstelling is om het management te voorzien van diepgaande informatie over al hun wettelijke verplichtingen op het gebied van het voorkomen en beschermen van werknemers tegen psychosociale risico’s.

In termen van transversale doelstellingen zullen de volgende doelstellingen worden nagestreefd tijdens de hele sensibiliseringscyclus, ongeacht de behandelde onderwerpen:

• Identificeren van de belangrijkste psychosociale risicofactoren en hun uitingen in de hiërarchische context
• Analyseren van de interacties tussen managementpraktijken, bedrijfscultuur en de psychologische gezondheid van werknemers
• Aannemen van een preventieve managementhouding  en actief luisteren om een evenwichtige werkomgeving te bevorderen
• Implementeren van concrete acties in je team voor waakzaamheid en regulering
• Efficiënt samenwerken met interne spelers (HR, preventie, arbeidsgeneeskunde, interne preventieadviseur) bij het omgaan met gevoelige situaties
• Een onderscheid maken tussen de verschillende preventieniveaus (primair, secundair, tertiair)
• Het wettelijk kader kennen en de verplichtingen van werkgevers en management op het gebied van welzijn op het werk
• Tekens opmerken van individueel of collectief onbehagen
• Een regulerend of meldingsgesprek voeren met een werknemer in moeilijkheden
• Diagnostische of dialooginstrumenten gebruiken die zijn aangepast aan de context van je team
• Het opstellen van een preventieactieplan op hiërarchisch niveau
• Een houding ontwikkelen als manager dat luisteren, empathie en welwillendheid omvat
• Het goede voorbeeld geven in je eigen omgang met stress en werktijden
• Je grenzen erkennen en de juiste interne contactpersonen inschakelen als de situatie zich voordoet
• Zich inzetten voor een duurzame aanpak van preventie en voortdurende verbetering

Deze opleiding is bedoeld voor de leden van de hiërarchische lijn.

De belangrijkste concepten begrijpen

Juridisch punt

• Codex over het welzijn op het werk
• De actoren van de preventie
• De specifieke rol van de hiërarchische lijn

Gevoelige situaties op het werk identificeren

• Casestudy
• Risicovol gedrag ontcijferen

Bewust zijn van je individuele en collectieve rol

• Hefbomen voor preventie identificeren op individueel en collectief niveau
• Hulpmiddelen voor concrete actie

Voorstelling van hulpmiddelen en best practices (handvest, aanspreekpunten, meldingsprocedure, communicatie)

Collectief engagement: “Een maatregel die morgen kan worden geïmplementeerd?”

De opleiding wordt gegeven door preventieadviseurs in psychosociale aspecten van Cohezio.

Onze lesmethode is actief en maakt gebruik van de ervaring van de deelnemers.

Onze didactische methoden zijn in lijn met de principes van de andragogie (volwassenopleiding):

• De opleiding moet zinvol zijn en inspelen op een behoefte.
• De toepassing in de praktijk tijdens het leren is een motiverende factor.
• De aanpak mag niet te schools zijn en de sfeer moet ontspannen zijn.
• De verscheidenheid aan benaderingen is belangrijk om in te spelen op verschillende leermethoden.
• De uitwisseling tussen deelnemers is van fundamenteel belang, omdat we ook leren van anderen.

De pedagogische aanpak die we voorstellen voor deze halve sensibilisatiedag is gebaseerd op participatieve uitwisselingen en een samenwerkingsdynamiek.

Het doel is niet om een exhaustieve opleiding te geven, maar eerder om het bewustzijn te vergroten, reflectie te stimuleren en concrete wegen te openen voor verbetering, afgestemd op de realiteit van de deelnemers.

De trainer neemt een faciliterende houding aan en creëert tijd voor uitwisseling, het delen van ervaringen en interactie in kleine groepen. In plaats van kant-en-klare oplossingen aan te reiken, put de facilitator uit de ervaringen en vragen van de groep, in een geest van collectieve intelligentie.

De theorie, die opzettelijk licht wordt gehouden, wordt alleen gebruikt als basis voor reflectie en discussie, zonder de pretentie om één enkel model op te leggen.

Het is de bedoeling dat iedereen één of twee concrete ideeën meekrijgt om uit te proberen in zijn eigen professionele context, in plaats van een gedetailleerd actieplan dat moeilijk in praktijk te brengen is.

Op deze manier willen we mensen aanmoedigen om belangrijke boodschappen over te nemen door levendige discussies aan te moedigen en eenvoudige hulpmiddelen te bieden die snel kunnen worden gebruikt.